Als je je merknaam wilt vastleggen buiten de Benelux, kom je al snel het Madrid Protocol tegen. Dit internationale systeem maakt het mogelijk om met één enkele aanvraag merkbescherming te verkrijgen in meer dan 130 landen wereldwijd. Het protocol, beheerd door de World Intellectual Property Organization (WIPO), vereenvoudigt het registratieproces aanzienlijk door te werken via je nationale of regionale merkregistratie als basis. Voor Belgische ondernemers betekent dit dat je vanuit je bestaande Benelux-merk gemakkelijk kunt uitbreiden naar belangrijke markten zoals de Verenigde Staten, China, Japan of Australië, zonder in elk land afzonderlijk een aanvraag te hoeven indienen. Wij helpen je graag om dit proces soepel te laten verlopen, want hoewel het systeem veel voordelen biedt, zijn er ook valkuilen waar je rekening mee moet houden.
Waarom kost een verkeerde merkclassificatie je duizenden euro’s aan verloren rechten? #
Een onjuiste merkclassificatie bij je Madrid Protocol-aanvraag kan leiden tot een domino-effect van afwijzingen in meerdere landen tegelijk. Wanneer je basisregistratie niet correct is opgezet met de juiste waren- en dienstenklassen volgens de Nice-classificatie, weigeren landen je merkbescherming of beperken ze deze drastisch. Dit betekent niet alleen dat je de aanvraagkosten kwijt bent, maar ook dat concurrenten in die markten je merknaam kunnen overnemen. De oplossing ligt in het werken met een merkgemachtigde die de classificatiesystemen van verschillende landen kent en je aanvraag vanaf het begin correct opzet, zodat je merkrechten in alle gewenste landen volledig beschermd zijn.
Hoe zorgen centrale aanvallen ervoor dat je in één klap al je internationale merkrechten verliest? #
Het Madrid Protocol kent een kwetsbare periode van vijf jaar waarin je volledige internationale merkportfolio kan instorten als je basismerk wordt aangevallen. Wanneer een concurrent succesvol oppositie voert tegen je Benelux-registratie, vervallen automatisch al je internationale uitbreidingen die daarop gebaseerd zijn. Dit centrale aanvalspunt maakt het systeem riskant voor merken die veel concurrentie verwachten. De bescherming hiertegen bestaat uit het proactief monitoren van je basismerk, het tijdig reageren op opposities, en het overwegen van directe nationale aanvragen in cruciale markten na de vijfjaarsperiode om deze afhankelijkheid te doorbreken.
Wat is het Madrid Protocol precies? #
Het Madrid Protocol is een internationaal verdrag dat sinds 1996 merkhouders in staat stelt om via één gecentraliseerde procedure merkbescherming aan te vragen in meerdere landen tegelijk. Het systeem werkt op basis van een bestaande nationale of regionale merkregistratie, zoals een Benelux-merk, dat als uitgangspunt dient voor internationale uitbreiding. Via WIPO kun je dan aangeven in welke van de 130 aangesloten landen je aanvullende bescherming wenst, waarbij elk land afzonderlijk beoordeelt of je merk aan hun nationale vereisten voldoet. Het grote voordeel is dat je niet in elk land een lokale vertegenwoordiger hoeft in te schakelen en dat alle communicatie via één centraal punt verloopt.
Hoe werkt het Madrid Protocol voor merken? #
Het aanvraagproces via het Madrid Protocol start altijd met een basisregistratie in je thuisland. Voor Belgische ondernemers betekent dit meestal een Benelux-merkregistratie via BOIP. Zodra deze registratie is goedgekeurd of zelfs al tijdens de aanvraagfase, kun je een internationale uitbreiding aanvragen. Je selecteert de gewenste landen, betaalt de bijbehorende taksen, en WIPO stuurt je aanvraag door naar de nationale merkbureaus van die landen. Elk land heeft vervolgens 12 tot 18 maanden de tijd om je aanvraag te beoordelen volgens hun eigen merkenwetgeving. Bij goedkeuring krijg je in dat land dezelfde rechten als een direct geregistreerd nationaal merk.
Het beheer van je internationale merkportfolio gebeurt centraal via WIPO. Dit betekent dat latere wijzigingen zoals naamsveranderingen, adreswijzigingen of overdrachten met één procedure voor alle landen tegelijk kunnen worden doorgevoerd. Vernieuwingen vinden om de tien jaar plaats en kunnen eveneens centraal worden afgehandeld. Wel is het belangrijk om te weten dat gedurende de eerste vijf jaar je internationale registraties afhankelijk blijven van je basismerk. Vervalt je Benelux-merk om welke reden dan ook, dan vervallen automatisch ook alle daarop gebaseerde internationale uitbreidingen.
Welke landen zijn aangesloten bij het Madrid Protocol? #
In 2026 zijn meer dan 130 landen aangesloten bij het Madrid Protocol, waaronder alle economisch belangrijke markten. In Europa zijn alle EU-landen lid, plus belangrijke niet-EU-landen zoals het Verenigd Koninkrijk, Zwitserland en Noorwegen. Noord-Amerika wordt gedekt door de Verenigde Staten, Canada en Mexico. In Azië vind je grootmachten zoals China, Japan, India, Zuid-Korea en Singapore. Ook Australië, Nieuw-Zeeland en steeds meer Afrikaanse landen hebben zich aangesloten.
Opvallende afwezigen zijn enkele Latijns-Amerikaanse landen zoals Argentinië en verschillende landen in het Midden-Oosten. Voor deze markten blijft een directe nationale aanvraag noodzakelijk. Het is ook belangrijk om te weten dat sommige landen specifieke vereisten stellen. De Verenigde Staten vereisen bijvoorbeeld een verklaring van gebruik of intentie tot gebruik, terwijl China strikte transliteratie-eisen kent voor niet-Chinese merken.
Wat zijn de voordelen van het Madrid Protocol? #
Het grootste voordeel van het Madrid Protocol is de aanzienlijke kosten- en tijdsbesparing bij internationale merkuitbreiding. In plaats van in elk land afzonderlijk een lokale gemachtigde in te schakelen, handel je alles af via één centrale procedure. Dit scheelt niet alleen in de initiële aanvraagkosten, maar ook in de beheerkosten gedurende de looptijd van je merk. Alle officiële correspondentie verloopt in één taal naar keuze (Engels, Frans of Spaans) via WIPO, wat de administratieve last vermindert.
Een ander belangrijk voordeel is de snelheid van het systeem. Waar directe nationale aanvragen jaren kunnen duren, garandeert het Madrid Protocol een beslissing binnen maximaal 18 maanden. Bovendien kun je je merkportfolio flexibel uitbreiden. Ook jaren na je initiële internationale registratie kun je nog extra landen toevoegen via een zogenaamde “subsequent designation”. Dit maakt het mogelijk om je merkbescherming geleidelijk uit te breiden naarmate je bedrijf groeit.
Wat zijn de nadelen en beperkingen van het Madrid Protocol? #
De centrale afhankelijkheid van je basismerk vormt het grootste risico van het Madrid Protocol. Gedurende de eerste vijf jaar kan het verlies van je Benelux-registratie een domino-effect veroorzaken waarbij al je internationale registraties automatisch vervallen. Dit maakt het systeem kwetsbaar voor centrale aanvallen door concurrenten. Na vijf jaar kun je weliswaar je internationale registraties omzetten naar directe nationale registraties, maar dit brengt extra kosten met zich mee.
Een tweede belangrijke beperking is dat je geen lokale aanpassingen kunt maken aan je merkregistratie. Het merk moet in alle landen identiek zijn qua naam, logo en waren/diensten-specificatie. Dit kan problematisch zijn in landen met andere schriftsystemen of waar bepaalde productcategorieën anders worden geïnterpreteerd. Ook de communicatie met nationale merkbureaus verloopt indirect via WIPO, wat soms tot vertragingen en misverstanden kan leiden bij complexe bezwaarprocedures.
Hoeveel kost een merkaanvraag via het Madrid Protocol? #
De kosten voor een Madrid Protocol-aanvraag bestaan uit verschillende componenten die afhangen van je specifieke situatie. Ten eerste betaal je een basistaks aan WIPO voor het verwerken van je internationale aanvraag. Daarnaast komt voor elk geselecteerd land een individuele taks die sterk kan variëren. Landen zoals China en Japan hanteren relatief lage tarieven, terwijl de Verenigde Staten en sommige Europese landen hogere taksen rekenen. Ook het aantal klassen waarin je je merk wilt beschermen beïnvloedt de totale kosten significant.
Naast de officiële taksen moet je rekening houden met professionele begeleiding. Het correct voorbereiden van een internationale aanvraag vereist specialistische kennis van classificatiesystemen en landspecifieke vereisten. Een fout in je aanvraag kan leiden tot afwijzingen in meerdere landen tegelijk, wat uiteindelijk duurder uitvalt dan professionele begeleiding vanaf het begin. Wij adviseren je graag over de meest kosteneffectieve strategie voor jouw specifieke situatie en doelmarkten.
Wanneer is het Madrid Protocol de beste keuze voor je merk? #
Het Madrid Protocol is ideaal wanneer je plannen hebt om je merk in drie of meer landen te beschermen en je al een sterke basispositie hebt in de Benelux. Het systeem werkt het beste voor gevestigde merken met een laag risico op oppositie, omdat de centrale afhankelijkheid anders een te groot risico vormt. Voor startups die snel internationaal willen opschalen biedt het protocol een kosteneffectieve oplossing, mits ze hun basismerk goed hebben beschermd tegen mogelijke aanvallen.
In situaties waar je slechts in één of twee extra landen bescherming nodig hebt, of wanneer je merk aanpassingen vereist per markt, kan een directe nationale aanvraag voordeliger zijn. Ook voor zeer waardevolle merken waarbij het risico van een centrale aanval te groot is, adviseren wij vaak een combinatie van directe nationale aanvragen in kernmarkten en het Madrid Protocol voor secundaire markten. Het maken van de juiste strategische keuze vereist een grondige analyse van je businessplannen, concurrentiesituatie en risicobereidheid.
Het Madrid Protocol biedt Belgische ondernemers een unieke kans om hun merknaam wereldwijd te beschermen via één efficiënt systeem. De voordelen van kostenbesparing, centrale administratie en snelle procedures wegen voor veel bedrijven op tegen de risico’s van centrale afhankelijkheid. Succesvolle internationale merkbescherming vereist echter meer dan alleen het invullen van formulieren. Een verkeerde classificatie of het missen van landspecifieke vereisten kan je duur komen te staan. Daarom is professionele begeleiding essentieel om je internationale merkstrategie succesvol uit te voeren. Wil je weten of het Madrid Protocol de juiste keuze is voor jouw merk? Neem dan contact met ons op voor een vrijblijvend adviesgesprek waarin we jouw specifieke situatie en internationale ambities bespreken.
Veelgestelde vragen #
Kan ik het Madrid Protocol gebruiken als ik nog geen geregistreerd merk heb in de Benelux? #
Nee, het Madrid Protocol vereist eerst een basisregistratie of aanvraag in je thuisland. Voor Belgische ondernemers betekent dit dat je eerst een Benelux-merk moet aanvragen via BOIP. Je kunt wel al tijdens de aanvraagfase van je Benelux-merk een internationale uitbreiding aanvragen, maar de definitieve goedkeuring van je internationale registraties hangt af van de goedkeuring van je basismerk.
Wat gebeurt er als mijn merk in sommige landen wordt goedgekeurd maar in andere wordt afgewezen? #
Het Madrid Protocol werkt op landenbasis, dus afwijzingen in het ene land hebben geen effect op goedkeuringen in andere landen. Als bijvoorbeeld de VS je merk afwijst maar China het goedkeurt, behoud je volledige merkbescherming in China. Je kunt tegen afwijzingen in beroep gaan via lokale procedures of besluiten om je strategie voor dat specifieke land aan te passen zonder je andere registraties te beïnvloeden.
Hoe lang duurt het voordat ik weet of mijn internationale merkaanvraag is goedgekeurd? #
Elk land heeft maximaal 12 tot 18 maanden de tijd om te reageren op je aanvraag. Sommige landen zoals Zwitserland reageren vaak binnen enkele maanden, terwijl andere de volledige termijn gebruiken. Als een land niet binnen de gestelde termijn reageert, wordt je merk automatisch geaccepteerd in dat land. WIPO houdt je via hun online systeem op de hoogte van de status per land.
Moet ik mijn merk in elk land gaan gebruiken om de registratie te behouden? #
De gebruiksvereisten verschillen sterk per land. In de VS moet je binnen 3-5 jaar bewijs van gebruik leveren, terwijl in de EU pas na 5 jaar non-gebruik je registratie kan vervallen. China kent weer andere regels waarbij non-gebruik sneller tot problemen kan leiden. Het is belangrijk om per land de specifieke gebruiksvereisten te kennen en hier een strategie voor te ontwikkelen, vooral als je niet direct in alle markten actief bent.
Kan ik mijn Madrid Protocol registratie later uitbreiden naar meer landen of productklassen? #
Ja, je kunt op elk moment een 'subsequent designation' indienen om extra landen toe te voegen aan je bestaande internationale registratie. Voor het toevoegen van nieuwe productklassen ligt het complexer: je kunt alleen klassen toevoegen die al in je basisregistratie zijn opgenomen. Daarom is het verstandig om bij je initiële Benelux-aanvraag al rekening te houden met mogelijke toekomstige uitbreidingen.
Wat zijn de alternatieven als een belangrijk land niet is aangesloten bij het Madrid Protocol? #
Voor niet-aangesloten landen zoals Argentinië of bepaalde Midden-Oosterse landen moet je een directe nationale aanvraag indienen via een lokale merkgemachtigde. Een andere optie is om te werken via regionale systemen zoals het Gulf Cooperation Council voor de Golfstaten. Soms kan het ook strategisch zijn om te wachten tot een land zich alsnog aansluit bij het Madrid Protocol, vooral als het geen urgente markt betreft.
